Türkiye’de serbest meslek erbapları açısından binek otomobillere ilişkin giderlerin hangi oranda indirim konusu yapılabileceği, özellikle elektrikli araç kullanımının artmasıyla birlikte daha fazla önem kazanmıştır. Uygulamada en çok tereddüt edilen konulardan biri, elektrikli araçlara ait elektrik tüketim bedelinin yakıt gideri benzeri bir cari gider olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceğidir. Bu yazıda, Bursa Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından verilen 06.02.2024 tarihli ve E-17192610-120[GV-23-1040]-32915 sayılı özelgede yer alan somut olay esas alınarak, serbest muhasebeci mali müşavirlik faaliyetinde kullanılan envantere kayıtlı elektrikli araca ait elektrik tüketim bedelinin gider kısıtlaması karşısındaki durumu yalnızca özelgede yer verilen olay üzerinden açıklanmaktadır. Özelgeye Konu Olan Somut Olayın Özeti Özelge talebine konu olayda, serbest muhasebeci mali müşavirlik faaliyeti yürüten mükellef, envanterine kayıtlı elektrikli aracına ait elektrik tüketim bedellerinin tamamını serbest meslek kazancının tespitinde gider olarak indirip indiremeyeceğini sormuştur. İdare, değerlendirmesini Gelir Vergisi Kanununun serbest meslek kazancına ve mesleki giderlere ilişkin hükümleri ile 311 seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yer alan binek otomobil gider kısıtlaması açıklamaları çerçevesinde yapmıştır. Örnek Vak’a Diliyle Somut Olayın Anlatımı Konunun uygulamadaki karşılığını daha net göstermek için özelgedeki olaya paralel bir örnek üzerinden ilerleyelim. Bursa’da serbest muhasebeci mali müşavir olarak faaliyet gösteren Mehmet Bey, iş görüşmeleri, mükellef ziyaretleri ve resmi işlemler için envanterine kayıtlı elektrikli bir binek otomobil kullanmaktadır. Araç şarj giderleri düzenli olarak oluşmakta ve bu giderler belgelendirilmektedir. Mehmet Bey, elektrikli araçta klasik anlamda akaryakıt gideri bulunmadığı için elektrik tüketim bedelinin tamamını mesleki gider olarak yazabileceğini düşünmektedir. Ancak özelgedeki değerlendirmeye göre, elektrik tüketim bedeli de binek otomobile ilişkin cari gider niteliğinde kabul edilmekte ve gider kısıtlamasına tabi tutulmaktadır. Bu nedenle, özelgedeki somut olayda elektrik tüketim bedelinin tamamı değil, belirli oranı gider yazılabilmektedir. Serbest Meslek Kazancı ve Mesleki Giderler Açısından Hukuki Çerçeve Özelgede Gelir Vergisi Kanununun 65, 67 ve 68 inci maddelerine yer verilmiştir. Gelir Vergisi Kanununun 65 inci maddesinde avukatlık, mali müşavirlik gibi şahsi mesaiye ve mesleki bilgiye dayanan faaliyetlerden doğan kazançların serbest meslek kazancı olduğu belirtilmektedir. 67 nci maddeye göre serbest meslek kazancı, tahsil edilen hasılattan bu faaliyet dolayısıyla yapılan giderler indirildikten sonra kalan farktır. 68 inci maddede ise serbest meslek kazancının tespitinde indirilebilecek giderler sayılmış; envantere dahil veya kiralanan ve işte kullanılan taşıtlara ilişkin giderlere yer verilmiştir. Ancak aynı hükümde binek otomobillere ilişkin giderlerin en fazla yüzde 70’inin indirilebileceği açıkça düzenlenmiştir. Elektrikli Araç Elektrik Tüketim Bedeli Gider Kısıtlamasına Girer mi? Özelgedeki temel soru tam olarak budur. İdare, 311 seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin binek otomobillere ilişkin tamir, bakım, yakıt, sigorta ve benzeri cari giderler başlıklı bölümündeki açıklamaları dikkate almıştır. Tebliğde, binek otomobillere ilişkin gider kısıtlamasının yalnızca akaryakıtla sınırlı olmadığı, tamir, bakım, yakıt, sigorta ve benzeri cari giderleri kapsadığı belirtilmektedir. Bu çerçevede özelgede elektrik tüketim bedeli, binek otomobile ilişkin cari gider kapsamında değerlendirilmiştir. Dolayısıyla elektrikli araç olması, gider kısıtlamasının uygulanmasını ortadan kaldırmamaktadır. Özelgeye Göre İndirilebilecek Gider Oranı Bursa Vergi Dairesi Başkanlığının özelgedeki sonucuna göre, serbest meslek faaliyetinin ehemmiyet ve genişliği ile mütenasip olması kaydıyla, mali müşavirlik faaliyetinde kullanılan envantere kayıtlı elektrikli araca ilişkin elektrik tüketim bedelinin yüzde 70’i gider olarak indirilebilecektir. Burada iki önemli şart öne çıkmaktadır; giderin mesleki faaliyetle uyumlu olması ve giderin tevsik edilmesi Yani elektrik tüketim bedelinin gider yazılabilmesi için, söz konusu harcamanın mesleki faaliyet kapsamında kullanıma ilişkin olması ve belge ile ispat edilmesi gerekmektedir. Elektrikli Araç Giderlerinde Tevsik Şartı Neden Önemlidir Özelgede açıkça belirtildiği üzere indirim imkânı, tevsik edilmesi kaydına bağlanmıştır. Vergi uygulamasında tevsik, giderin usulüne uygun belge ile ispat edilmesini ifade eder. Bu nedenle özelgedeki somut olay açısından, elektrik tüketim bedellerinin belgelendirilmesi gider indirimi bakımından zorunludur. Belgesiz harcamaların mesleki gider olarak dikkate alınması mümkün değildir. Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler İçin Uygulama Sonucu Özelgedeki olay yalnızca bir serbest muhasebeci mali müşavirin envanterine kayıtlı elektrikli aracı üzerinden değerlendirilmiş olsa da, kararın mantığı binek otomobil gider kısıtlamasının kapsamını göstermesi bakımından önemlidir. Özelgeye göre; elektrikli araca ait elektrik tüketim bedeli binek otomobilin cari gideri niteliğindedir, bu giderin tamamı değil, yüzde 70’i indirim konusu yapılabilir, giderin mesleki faaliyetle orantılı olması gerekir, gider mutlaka belge ile tevsik edilmelidir. Sonuç ve Değerlendirme Bursa Vergi Dairesi Başkanlığının 06.02.2024 tarihli özelgesinde yer alan somut olay çerçevesinde, serbest muhasebeci mali müşavirlik faaliyetinde kullanılan envantere kayıtlı elektrikli araca ait elektrik tüketim bedelleri, binek otomobil gider kısıtlaması kapsamında değerlendirilmiştir. Buna göre özelgedeki olayda elektrik tüketim bedelinin tamamının gider yazılması mümkün değildir tevsik edilmesi şartıyla giderin yüzde 70’i serbest meslek kazancının tespitinde indirilebilir Bu özelge, elektrikli araçların vergi uygulamasında binek otomobil gider kısıtlaması dışında tutulmadığını ve elektrik giderlerinin de benzeri cari gider kapsamında değerlendirildiğini göstermesi açısından uygulamada yol gösterici niteliktedir. Özelgeye Atıf ve Sınırlı Değerlendirme Notu Bu yazı, Bursa Vergi Dairesi Başkanlığının 06.02.2024 tarihli ve E-17192610-120[GV-23-1040]-32915 sayılı özelgesinde yer alan somut olay esas alınarak hazırlanmıştır. Değerlendirmeler yalnızca özelgede belirtilen olay ve açıklamalar çerçevesinde yapılmıştır. ______________________________________________________________ Soru Cevap Tablosu SoruCevapElektrikli araç şarj gideri gider kısıtlamasına tabi midir?Özelgedeki somut olaya göre evet. Elektrik tüketim bedeli, binek otomobile ilişkin cari gider kapsamında değerlendirilmiş ve gider kısıtlamasına tabi tutulmuştur.Serbest meslek erbabı elektrikli araç elektrik giderinin tamamını yazabilir mi?Hayır. Özelgeye göre tamamı değil, tevsik edilmesi şartıyla en fazla yüzde 70’i gider olarak indirilebilir.Elektrikli araç gideri yüzde kaç gider yazılır?Özelgedeki olayda elektrik tüketim bedelinin yüzde 70’inin serbest meslek kazancının tespitinde indirilmesi mümkündür.Mali müşavir elektrikli araç şarj gideri mesleki gider sayılır mı?Evet, özelgedeki koşullarda mesleki faaliyette kullanılan envantere kayıtlı araç için elektrik tüketim bedeli mesleki gider niteliğindedir; ancak gider kısıtlaması uygulanır.Elektrikli araç şarj bedeli yakıt gideri gibi mi değerlendirilir?Özelgedeki yaklaşımda elektrik tüketim bedeli, binek otomobile ilişkin yakıt ve benzeri cari giderler kapsamında ele alınmıştır.Envantere kayıtlı elektrikli araçta gider indirimi için hangi şart aranır?Giderin mesleki faaliyetle uyumlu olması ve belge ile tevsik edilmesi şartı aranır.Elektrikli araç giderinde tevsik ne demektir?Tevsik, elektrik tüketim bedelinin usulüne uygun belgelerle ispat edilmesi anlamına gelir.Binek otomobil gider kısıtlaması elektrikli araçlar için de geçerli mi?Özelgedeki somut olayda evet. Elektrikli araç olması kısıtlamayı kaldırmamaktadır.Serbest meslek kazancında elektrikli araç gideri nasıl dikkate alınır?Özelgedeki olaya göre, elektrik tüketim bedelinin tevsik edilen kısmının yüzde 70’i gider olarak indirilir.Elektrikli araç giderleri konusunda hangi özelge yol göstericidir?Bursa Vergi Dairesi Başkanlığının 06.02.2024 tarihli özelgesi, özelgedeki somut olay açısından yol gösterici niteliktedir. _______________________________________________________________________________________ ÖRNEK ÖZELGE T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞIBursa Vergi Dairesi BaşkanlığıGelir Kanunları Grup Müdürlüğü    Sayı:E-17192610-120[GV-23-1040]-3291506.02.2024Konu:Elektrikli araca ait elektrik tüketim bedeli giderinin, gider kısıtlaması kapsamında olup olmadığı  İlgi:… İlgide kayıtlı özelge talep formunda, serbest muhasebeci mali müşavirlik faaliyeti ile iştigal ettiğiniz, envanterinize kayıtlı elektrikli aracınıza ait elektrik tüketim bedeli giderlerin tamamının kazancınızın tespitinde indirim konusu yapılıp yapılamayacağı hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun; – “Serbest meslek kazancının tarifi” başlıklı 65 inci maddesinde; “Her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançlar serbest meslek kazancıdır. Serbest meslek faaliyeti; sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmayan işlerin işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılmasıdır.” …”, – “Serbest meslek kazancının tespiti” başlıklı 67 nci maddesinin birinci fıkrasında; “Serbest meslek kazancı bir hesap dönemi içinde serbest meslek faaliyeti karşılığı olarak tahsil edilen para ve ayınlar ve diğer suretlerle sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerden bu faaliyet dolayısıyla yapılan giderler indirildikten sonra kalan farktır.”, – “Mesleki Giderler” başlıklı 68 inci maddesinde, “Serbest meslek kazancının tespitinde aşağıda yazılı giderler hasılattan indirilir. …”, 5. Kiralanan veya envantere dahil olan ve işte kullanılan taşıtların giderleri.(Şu kadar ki binek otomobillerine ilişkin giderlerin en fazla %70’i ve kiralama yoluyla edinilen binek otomobillerinin her birine ilişkin aylık kira bedelinin 5.500 Türk lirasına (2024 yılı için 26.000) kadarlık kısmı ile binek otomobillerinin iktisabında ödenen özel tüketim vergisi ve katma değer vergisi toplamının en fazla 115.000 Türk lirasına (2024 yılı için 690.000) kadarlık kısmı gider olarak dikkate alınabilir.) …”, hükümleri yer almaktadır. Öte yandan, 311 seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin “Binek Otomobillerin Giderleri ve Amortismanlarının Vergi Matrahından İndirilmesi” başlıklı beşinci bölümünde, konu ile ilgili olarak ayrıntılı açıklamalara yer verilmiş olup anılan Tebliğin “Binek otomobillere ilişkin tamir, bakım, yakıt ve benzeri cari giderler” başlıklı 14 üncü maddesinde; “(1) Faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerinin kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olanların bu amaçla kullandıkları hariç olmak üzere, binek otomobillere ilişkin giderlerin en fazla %70’i, gelir ve kurumlar vergisi açısından safi kazancın tespitinde gider olarak indirim konusu yapılabilecektir. (2) İşletmeye veya envantere dâhil olup ticari veya mesleki faaliyette kullanılan binek otomobillerin giderleri sınırlandırılmakta olup, bu sınırlama esas itibarıyla faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerinin kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olanların bu amaçla kullandıkları hariç olmak üzere binek otomobillerin giderlerini kapsamaktadır. (3) Birinci fıkra kapsamındaki giderler genel olarak taşıtların tamir, bakım, yakıt, sigorta ve benzeri cari giderleridir. (4) Yapılan giderlerin işletmeye veya envantere kayıtlı ya da kiralama yoluyla edinilen binek otomobillere ilişkin olup olmamasının bir önemi bulunmamaktadır. …”, (6) 1/1/2020 tarihinden önce iktisap edilen veya kiralama yoluyla edinilen binek otomobillere ilişkin Kanunun yürürlük tarihinden sonrasına tekabül eden giderlerin en fazla %70’i, gelir ve kurumlar vergisi açısından safi kazancın tespitinde gider olarak indirim konusu yapılabilecektir.”, açıklamalarına yer verilmiştir. Yukarıda yer verilen hüküm ve açıklamalara göre, serbest meslek faaliyetinizin ehemmiyet ve genişliği ile mütenasip olması kaydıyla mali müşavirlik faaliyetinizde kullanılan; söz konusu elektrikli araca ilişkin elektrik tüketim bedeli giderlerinin %70’inin, tevsik edilmesi kaydıyla, serbest meslek kazancının tespitinde indirim konusu yapılması mümkün bulunmaktadır. Bilgi edinilmesini rica ederim. (*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. (**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır. ÖNERİLEN DİĞER İÇERİKLER Hesaplama Araçları BİNEK OTO GİDER KISITLAMASI HESAPLAMA Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir.