Türkiye’de serbest meslek kazancı elde eden mükellefler açısından, yıllık gelir vergisi beyannamesinde hangi harcamaların indirim konusu yapılabileceği uygulamada sıkça tereddüt yaratmaktadır. Özellikle vitamin, melatonin, ağrı bandı, kolajen bandı ve benzeri destekleyici ürünlerin vergi matrahından indirilip indirilemeyeceği konusu, sağlık harcaması kavramının sınırları bakımından önem taşımaktadır. Bu yazıda, Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından verilen 20.11.2023 tarihli ve E-38418978-120[89-23]-532790 sayılı özelgede yer alan somut olay esas alınarak, serbest meslek kazancı elde eden mükellefe ait destekleyici sağlık ürünleri harcamalarının yıllık gelir vergisi beyannamesinde indirim konusu yapılıp yapılamayacağı yalnızca özelgede yer verilen olay üzerinden açıklanmaktadır. Özelgeye Konu Olan Somut Olayın Özeti Özelge talebine konu olayda, serbest meslek faaliyeti nedeniyle gelir vergisi mükellefi olan kişi, 2023 yılı içinde satın aldığı bazı destekleyici nitelikteki ürünlere ilişkin harcamaları yıllık gelir vergisi beyannamesinde indirim konusu yapıp yapamayacağını sormuştur. Özelgede belirtilen ürünler arasında şu harcamalar yer almaktadır; ağrı bantları, ısı bantları, kolajen bantları, vitaminler (B12, Omega 3), melatonin, yüz gerdirme maskesi ve benzeri destekleyici ürünler. İdare, değerlendirmesini Gelir Vergisi Kanununun serbest meslek kazancına, mesleki giderlere ve yıllık beyannamede yapılabilecek diğer indirimlere ilişkin hükümleri ile Gelir Vergisi Genel Tebliği açıklamaları çerçevesinde yapmıştır. Örnek Konunun uygulamadaki etkisini daha net göstermek için özelgedeki olaya paralel bir örnek üzerinden ilerleyelim. Muğla’da serbest meslek faaliyeti yürüten bir danışman, yıl içinde kişisel sağlığını desteklemek amacıyla B12 vitamini, Omega 3, melatonin, ağrı bandı ve yüz gerdirme maskesi gibi ürünler satın almıştır. Bu harcamaların bir kısmı faturalıdır ve mükellef, bunların sağlıkla ilgili olduğu gerekçesiyle yıllık gelir vergisi beyannamesinde indirim olarak dikkate alınabileceğini düşünmektedir. Ancak özelgedeki değerlendirmeye göre, bu ürünler destekleyici nitelikte kabul edilmekte ve Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddesi kapsamında indirime konu edilebilecek sağlık giderleri arasında değerlendirilememektedir. Bu nedenle söz konusu harcamaların gelir vergisi matrahından indirilmesi mümkün görülmemiştir. Serbest Meslek Kazancı ve Mesleki Giderler Açısından Çerçeve Özelgede, Gelir Vergisi Kanununun 65 inci maddesine göre her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançların serbest meslek kazancı olduğu hatırlatılmıştır. Ayrıca Kanunun 68 inci maddesinde serbest meslek kazancının tespitinde indirilebilecek mesleki giderlerin bentler halinde sayıldığı belirtilmiştir. Bu vurgu önemlidir. Çünkü özelgedeki talep, doğrudan mesleki gider niteliğinde bir harcamaya değil, yıllık gelir vergisi beyannamesinde matrahtan indirilebilecek sağlık harcaması niteliğine ilişkindir. Dolayısıyla değerlendirme, mesleki giderden çok yıllık beyanname indirimleri kapsamında yapılmıştır. Gelir Vergisi Kanunu 89 uncu Maddeye Göre Sağlık Harcaması İndirim Şartları Özelgede Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddesinin ikinci bendine yer verilmiş ve sağlık harcamalarının hangi şartlarda indirilebileceği hatırlatılmıştır. Buna göre sağlık harcamalarının indirim konusu yapılabilmesi için temel olarak şu şartlar aranır; beyan edilen gelirin yüzde 10’unu aşmaması, harcamanın Türkiye’de yapılması, gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olan kişi veya kurumlardan alınan belgelerle tevsik edilmesi, harcamanın mükellefin kendisi, eşi veya küçük çocuklarına ilişkin olması, Ancak bu şartların sağlanması tek başına yeterli değildir. Harcamanın niteliği de önemlidir. Yani yapılan ödeme, vergi mevzuatı bakımından gerçekten sağlık gideri olarak kabul edilmelidir. Destekleyici Sağlık Ürünleri Neden Sağlık Gideri Sayılmamıştır! Özelgede, 255 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin sağlık giderlerine ilişkin açıklamasına da atıf yapılmıştır. Tebliğde sağlık giderleri; teşhis ve tedavi sürecinde yapılan harcamalar olarak açıklanmış ve muayene, tahlil, ameliyat, fizik tedavi, hastane giderleri, ilaç, sağlık malzemesi, gözlük ve lens gibi örnekler verilmiştir. İdare, bu çerçevede somut olaydaki ürünleri değerlendirmiş ve ağrı, ısı, kolajen bantları, vitaminler, melatonin ile yüz gerdirme maskesi gibi destekleyici ürünlerin sağlık gideri kapsamında kabul edilemeyeceği sonucuna ulaşmıştır. Dolayısıyla özelgedeki somut olayda bu harcamalar, yıllık gelir vergisi beyannamesinde gelir vergisi matrahından indirilebilecek sağlık harcaması olarak değerlendirilmemiştir. Tevsik Edilmiş Olması İndirime Otomatik Hak Sağlar mı? Uygulamada sık yapılan hatalardan biri, fatura veya fişin bulunmasını tek başına yeterli görmekten kaynaklanmaktadır. Oysa özelgedeki yaklaşım, belgelendirmenin gerekli olmakla birlikte tek başına yeterli olmadığını göstermektedir. Bir harcamanın indirim konusu yapılabilmesi için belgeli olması, kanuni şartları taşıması, ve en önemlisi kanunen indirilebilir nitelikte bir harcama olması, gerekmektedir. Bu nedenle destekleyici ürünlere ait harcamalar belgeli olsa dahi, özelgedeki somut olayda sağlık gideri niteliği kabul edilmediği için indirim konusu yapılamamaktadır. Serbest Meslek Erbapları Açısından Uygulama Sonucu Özelgedeki olay, serbest meslek kazancı elde eden mükellefler açısından önemli bir sınırı ortaya koymaktadır. Kişisel kullanım amacıyla alınan ve destekleyici nitelikte olduğu değerlendirilen bazı ürünler, sağlıkla ilişkili görünse bile vergi mevzuatı bakımından sağlık harcaması indirimi kapsamında değerlendirilmeyebilir. Özelgeye göre somut olayda; vitamin harcamaları, melatonin harcamaları, ağrı ve ısı bantları, kolajen bantları, yüz gerdirme maskesi ve benzeri ürünler, gelir vergisi matrahının tespitinde indirim konusu yapılamamaktadır. Sonuç ve Değerlendirme Ankara Vergi Dairesi Başkanlığının 20.11.2023 tarihli özelgesinde yer alan somut olay çerçevesinde, serbest meslek kazancı elde eden mükellefin destekleyici sağlık ürünlerine ilişkin harcamaları, Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddesi kapsamında sağlık gideri olarak kabul edilmemiştir. Bu nedenle özelgedeki olayda; ağrı, ısı ve kolajen bantları, B12 ve Omega 3 vitaminleri, melatonin, yüz gerdirme maskesi ve benzeri destekleyici ürünler için yapılan harcamaların yıllık gelir vergisi beyannamesinde indirim konusu yapılması mümkün değildir. Bu özelge, sağlıkla ilişkili her harcamanın vergi indirimi kapsamına girmediğini ve sağlık gideri kavramının teşhis ve tedavi sürecine bağlı harcamalar açısından daha dar yorumlandığını göstermesi bakımından uygulamada yol gösterici niteliktedir. Özelgeye Atıf ve Sınırlı Değerlendirme Notu Bu yazı, Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından verilen 20.11.2023 tarihli ve E-38418978-120[89-23]-532790 sayılı özelgede yer alan somut olay esas alınarak hazırlanmıştır. Değerlendirmeler yalnızca özelgede belirtilen olay ve açıklamalar çerçevesinde yapılmıştır. Soru Cevap Tablosu SoruCevapSerbest meslek erbabı vitamin giderini yıllık gelir vergisi beyannamesinde indirebilir mi?Özelgedeki somut olaya göre hayır. B12 ve Omega 3 gibi vitamin harcamaları sağlık gideri kapsamında değerlendirilmemiştir.Melatonin harcaması vergi indirimi sağlar mı?Özelgedeki olayda melatonin harcaması sağlık gideri sayılmadığından gelir vergisi matrahından indirilememektedir.Ağrı bandı ve ısı bandı sağlık gideri midir?Ankara Vergi Dairesi özelgesindeki somut olayda bu ürünler sağlık gideri olarak kabul edilmemiştir.Kolajen bantları gelir vergisi matrahından düşülür mü?Hayır. Özelgedeki değerlendirmeye göre kolajen bantları destekleyici ürün niteliğinde görülmüş ve indirim reddedilmiştir.Yüz gerdirme maskesi vergi indirimi kapsamında mı?Özelgedeki somut olayda yüz gerdirme maskesi vb. ürünler sağlık gideri sayılmadığı için indirim konusu yapılamaz.Gelir Vergisi Kanunu 89 a göre sağlık harcaması indirimi için hangi şartlar aranır?Harcamanın Türkiye’de yapılması, belgeli olması, mükellef/eş/küçük çocuk için yapılması ve beyan edilen gelirin yüzde 10 sınırını aşmaması gibi şartlar aranır.Belgeli olması tek başına sağlık gideri indirimi için yeterli midir?Hayır. Özelgedeki yaklaşıma göre harcamanın niteliğinin de mevzuata göre sağlık gideri olarak kabul edilmesi gerekir.Serbest meslek kazancı olanlar hangi sağlık harcamalarını indirebilir?Özelgede 255 seri no.lu Tebliğ açıklamasına atıfla, teşhis ve tedavi sürecindeki muayene, tahlil, ameliyat, fizik tedavi, hastane, ilaç, sağlık malzemesi gibi harcamaların sağlık gideri olabileceği belirtilmiştir.Destekleyici sağlık ürünleri neden vergi indirimi dışında kaldı?Çünkü özelgedeki değerlendirmede bu ürünler teşhis veya tedavi sürecindeki sağlık gideri kapsamında görülmemiştir.Bu konuda hangi özelge yol göstericidir?Ankara Vergi Dairesi Başkanlığının 20.11.2023 tarihli özelgesi, özelgedeki somut olay açısından yol gösterici niteliktedir. ___________________________________________________________________________ ÖRNEK ÖZELGE T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞIAnkara Vergi Dairesi BaşkanlığıGelir Kanunları Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü    Sayı:E-38418978-120[89-23]-53279020.11.2023Konu:Serbest meslek kazancı elde eden mükellefe ait destekleyici sağlık ürünleri harcamalarının yıllık gelir vergisi beyannamesinde indirim konusu yapılıp yapılamayacağı  İlgi:…    İlgide kayıtlı özelge talep formlarında, serbest meslek faaliyeti dolayısıyla gelir vergisi mükellefi olduğunuz, 2023 yılı içerisinde ağrı, ısı ve kolajen bantları, vitamin (B12, Omega 3), melatonin ile yüz gerdirme maskesi vb. destekleyici nitelikteki sağlık ürünlerine ait harcamaların yıllık gelir vergisi beyannamesinde indirim konusu yapılıp yapılamayacağı hususunda Başkanlığımızın görüşü talep edilmektedir. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun “Serbest meslek kazancının tarifi” başlıklı 65 inci maddesinde, her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançların serbest meslek kazancı olduğu hüküm altına alınmış olup, aynı Kanunun “Mesleki giderler” başlıklı 68 inci maddesinde de serbest meslek kazancının tespitinde hasılattan indirilecek mesleki giderler bentler halinde sayılmıştır. Ayrıca, Gelir Vergisi Kanununun “Diğer indirimler” başlıklı 89 uncu maddesinde, “Gelir vergisi matrahının tespitinde, gelir vergisi beyannamesinde bildirilecek gelirlerden aşağıdaki indirimler yapılabilir. … 2. Beyan edilen gelirin %10’unu aşmaması, Türkiye’de yapılması ve gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunan gerçek veya tüzel kişilerden alınacak belgelerle tevsik edilmesi şartıyla, mükellefin kendisi, eşi ve küçük çocuklarına ilişkin olarak yapılan eğitim ve sağlık harcamaları (mükerrer 121 inci madde çerçevesinde eğitim ve sağlık harcamaları nedeniyle vergi indiriminden yararlanan ücretliler, aynı harcamalarını bu hükümden yararlanarak matrahlarından indiremezler).” hükmüne yer verilmiştir. Konuyla ilgili olarak 255 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin “Sağlık giderleri” başlıklı bölümünde, “Teşhis ve/veya tedavi sürecinde yapılan sağlık harcamaları (muayene, tahlil, ameliyat, fizik tedavi ve hastane giderleri ile ilaç, sağlık malzemesi, gözlük ve lens alımları gibi) vergi indirimine konu teşkil edecektir.” açıklaması yer almaktadır. Bu hüküm ve açıklamalara göre, … A.Ş.’den satın almış olduğunuz ağrı, ısı ve kolajen bantları, vitamin (B12, Omega 3), melatonin ile yüz gerdirme maskesi vb. destekleyici sağlık ürünlerine ilişkin harcamalarınız “sağlık gideri” olarak değerlendirilemeyeceğinden, bu giderlerin gelir vergisi matrahınızın tespitinde indirim konusu yapılması mümkün bulunmamaktadır. Bilgi edinilmesini rica ederim. (*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. (**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır. ___________________________________________ ÖNERİLEN DİĞER İÇERİKLER Hesaplama Araçları Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir.